در مسیر عشق

آهیمسا، اولین مرحله یاما

فشار های ناشی از مشکلات روزمره  از عوامل مؤثر در بروز خشم است. در این مقاله به بررسی روش هایی برای مقابله با این فشارها می پردازیم. روش های کاهش تنش های ناشی از مشکلات روزمره:

۱) بهره گیری از خاصیت امواج آلفا

بر اثــــر فعالیت الکتریکی مغز انسان چهار نوع موج تولید می شود که در دستگاه ثبت امواج مغزی موسوم به الکترو آنسفالوگرافی یا EEG به صــورت خطوطی با اشکال گوناگون به نمایش در می آیند. این امواج چهار گانه را با حروف لاتین آلفــا، بتــا، تتـا و دلتا نامگذاری کرده اند. هنگام بیداری امــواج مغز انسان از نوع بتا است. در حالت خلسه و نیمه هوشیاری این امواج از نوع آلفا خــواهد بود. امواج تتا مربوط به خواب سبک است و امواج دلتا نیز هنگام خواب عمیق ایجاد می شود.

هنگامی که فــردی به خواب می رود در بدن وی تغییرات زیستی ویــژه ای روی می دهد. ابتدا با کاهش فعالیت نیمکره چپ عضلات شخص به حالت شلی و آرامش می رسند و کل بدن رها می شود. به همین دلیل هنگام خــواب افکار گوناگون به مغز هـجوم می آورند. بر اثر کاهش فعالیت نیمکره چپ، نیمکره مقابل که احساسات و تفکرات انسان را در اداره خود دارد غالب می شود. افــکار گوناگون بویژه تفکرات منفی و نیز درد های مختلف بدنی به فرد هجوم می آورند.

درپــــی خسته شدن نیمکره راست، مغز میانی فــعال می شود و میزان تــولید امواج آلفا افزایش می یابد که این حالت خلسه است. در این حالت تـوان تلقین پذیری فرد بسیار بالا است. امــواج آلفا ناشی از فعالیت مغز میانی است که با فـعال شدن آن تلقین پذیری و دریافت های ذهنی انسان افزایش می یابد.

هنگام به خواب رفتن و نیز در زمان بیدار شدن فرد خـود را در مرحله تولید امواج مغزی نوع آلفا می یابد. در برخی موارد با بهره گیری از برخی تمرین هایی مانند شاواسانا Shavasana می توان خود را به صورت ارادی در حالت تولید امواج آلفا قــرار داد. در مــرحله تولید امواج مغزی نوع آلفا قدرت یادگیری فرد بسیار زیاد است و به سرعت مطالب شنیداری را یاد می گیرد. به همین دلیل باید سعی کنیم هنگام به خواب رفتن یا بیدار شدن بــرخی جملات تلقینی مثبت یا پاره ای ذکر ها را تکرار کنیم. زمانی که فــرد به خواب  می رود مغز وی تا زمان بیدار شدن به آخرین پیامی که پیش از به خواب رفتن دریافت کرده می پردازد و مرتب روی آن کار می کند.

هنگام خواب فرآیند تفکر در ضمیر ناخودآگاه ما ادامه دارد و همین عامل علت دیدن خواب های معمولی است. اگر کاری کنیم که آخرین پیام های ارسالی به مغز پیش از به خواب رفتن، پیام های مثبت مانند ذکر، دعا و جملات مثبت باشد، فکر ما در طول شب با این پیام ها مشغول خواهد بود و هنگام صبح با یک حال روحی مثبت از خواب بر خواهیم خواست. در حالیکه اگـر با ذهنی آکنده از افکار منفی خوابیده باشیم هنگام صبح نیز با حالت روحی منفی بیدار خـــواهیم شد. از این رو، تماشای برنامه های تلویزیونی و فیلم هایی با جنبه های منفی پیش از خوابیدن به هیچ وجه مناسب نیست و سلامت ذهنی افراد را تحت تأثیر قرار می دهد.

حال اگر به هــر دلیل پیش از خواب برنامه ای با بار منفی را تماشا کرده باشیم، می توان هنگام خواب  با ذکر گفتن و دعا کردن برای خـود یک حالت ذهنی مثبت ایجاد و ذهن خود را تا صبح با افکار مثبت ناشی از ذکر و دعـا مشغول کنیم تا آثار زیانبار ناشی از تماشای فیلم کاهش یابد. نکته مهم این است که هنگام بیدار شدن حتی پیش از باز کردن چشمان خود نیز می بایست همان جملاتی را که شب تکرار کرده بودیم بار دیگر مرور کنیم. در اینجا یکی بودن جمله های شب و صبح از اهمیت ویژه ای بـــرخوردار است. البته، می توان در روزهای مختلف جمله های گوناگونی را انتخاب کـرد اما به طور حتم بایــد جملات هنگام خواب و بیداری کلمه به کلمه یکسان باشند. این امر باعث می شود تا ذهن که هنوز در مرحله تولید امواج آلفا است در اندیشه مثبت قرار گیرد.

نکاتی درباره رویاهای صادقانه

این خواب ها چند ویژگی دارند. نخست اینکه به طور معمول بین ساعت دو تا چهار بامداد ایجاد می شوند. دومین ویـژگی رویاهای صادقانه این است که چند بار تکــرار می شوند و تنها در این صورت می توان به آنها اطمینان کرد. ویژگی ســوم این خواب های صادقانه عامل پیدایش آنها است.

چند عامل در پیدایش رویاهای صادقانه نقش دارند. گاه فرد بر اثر انجام دادن یک کار خوب به حال روحی مثبتی دست می یابد.  در اینجا خواب صادقانه از انرژی روحی مثبت وی ناشی می شود.گاه رویاهای صادقانه بر اثــــر اتصال به مجاری انرژی مانند پیامبران امامان و اولیای خداوند بر فرد نمایان می شود. سرانجام در برخی موارد خواب های صادقه ناشی از اتصال روحی فرد به منبع انرژی الهی است. به هر حال خواب های صادقانه به حال روحــی فرد در زمان خوابیدن بستگی ندارند. یعنی، ممکن است فردی شب هنگام در وضع روحی نامناسبی خوابیده باشد اما در طول خواب یک رویای صادقانه ببیند.

گاه دردها و ناراحتی های جسمی به دیــــدن خواب های ناهنجار و پراکنده منجر می شوند. کمترین فایده ای که از مثبت نگه داشتن فکر خود می بریم این است که صبح روز بعد با آرامش از خواب بیدار خواهیم شد.

۲) به کارهای زندگی خود معنا و مفهوم ببخشیم

تمامی کارهای روزمره یک تأثیر روانی مثبت یا منفی در پـی خواهد داشت. در واقع انجام  هــر کاری بر حالت روانی ما تأثیر می گذارد و آن را  مثبت یا منفی می کند. اگــر کاری را با بی میلی و ناراحتی انجام دهیم نتیجه آن نیز با ناراحتی همراه خواهد بود و در نهایت این نارضایتی از انجام کار همواره به صورت اجباری با آن همراه خواهد بود و به سرعت زمینه بــروز خشم را فراهم می آورد.

همواره باید به خــــاطر داشت که نتیجه هــر کاری به بینش ما در زمان انجام آن کار بستگی دارد برای نمونه، اگــر یک بانوی خانه دار در موقع انجام دادن کارهایش با نارضایتی این طور بیاندیشد که « من مانند یک خدمتکار در خانه کار می کنم و دیگران تنها می خورند و می خوابند » نه تنها در کارهای منزل موفق نخواهد بود بلکه بار ذهنی منفی وی نیز زمینه بـــروز حملات خشم را در او ایجاد خواهد کرد. حال اگر همین فــــرد  اینگونه بیاندیشد که « من سرگرم خدمت به همسر و فرزندان خود هستم و مــوجبات راحتی و رضایت آنان را فراهم می کنم » به طور حتم از سلامتی روانی بیشتری برخوردار خواهد بود.

در صورتی که برای هـــر کاری از ابتدا معنی و مفهومی مثبت در نظر بگیریم، می توانیم هنگام پرداختن به آن نوعی انرژی مثبت روانی کسب کنیم. برای نمونه، ایـــــن فکر که : « با انجام این کـــار برای دیگران سودمند هستم » باعث مــــی شود تا به کارهای خود معنی و مفهوم بهتری ببخشیم. این امر به ویژه در مورد کارهایی که به ناچار انجام می دهیم از اهمیت فراوانی برخوردار است.

برای معنی بخشیدن به کارهای زندگی می توان از یک تمرین عملی بهره گرفت. این تمرین را ابتدا در مـــورد کارهای مورد علاقه خود انجام می دهیم و سپس به سراغ کارهای اجباری که آنها را دوست نداریم می رویم.

تمرین عملی:

هر روز صبح نخستین کاری را که پس از بیدار شدن از خواب روز خود را با آن آغاز می کنیم با ذهنیت مثبت انجام دهیم و برای آن معنایی مناسب ایجاد کنیم. یعنی، کار خــود را سودمند بدانیم و با دید مثبت به آن بنگریم. حتی برای اعمال به ظاهر بسیار پیش و پا افتاده مانند دفع ادرار نیز می توان معنی و مفهومی مناسب یافت. در همین مثال می توان با خود اندیشید که با دفع ادرار مـــواد زاید و خطرناک را از بدن دور و به سلامت خود کمک می کنیم. در مراحل بعدی می توان همین کار را در مــــورد اعمالی که به طور روزمره و به اجبار انجام می دهیم نیز آزمایش کنیم. بـه طور کلی مثبت نگه داشتن ذهن از مهمترین عوامل مؤثر در مهار خشم ناشی از فشار های روحی روانی است. باید با خود بیاندیشیم، حال که آفریده شده ایم و زندگی می کنیم می توانیم سودمندترین فرد باشیم.

۳) تمرین های مثبت گرایی

این تمرین ها را می توان در مواقع نیاز یا زمان بیکاری در طــول روز انجام داد. با انجام دادن این تمرین ها فضای ذهنی ما مثبت نگه داشته می شود. در زندگی عــــوامل منفی بسیار زیادی وجـــود دارند که باعث منفی شدن دریافت های ما از پدیده های زندگی     می شوند. برای استوار ماندن در طـــوفان های زندگی می بایست همانند درختی تنومند ریشه ای محکم داشته باشیم. باید پایه های فکری خود را در زمینه ذهنی مثبت مستحکم کنیم. با این کار می توان بر عمل ها و عکس العمل های طبیعی خود مسلط شد. فــردی که بر عکس العمل های خود مسلط شده باشد هر کنش منفی را با واکنشی منفی پاسخ نمی گوید.

تمرین اول:

جمله « ایست، من سعی می کنم آرامشم را حفظ کنم ».

تمرین دوم:

تمرین نیم ساعته به کار نبردن افعال منفی که پیشتر توضیح داده شد.

تمرین سوم:

در طول روز هـــر زمان که فراغت داشتیم ابتدا کارهای خوب خود در حق دیگران و سپس نیکی های دیگران در حــــق خودمان را یادآوری کنیم. یادآوری این مطالب در درجه نخست باعث افـــزایش اعتماد به نفس فـــرد در انجام کارهای مثبت و ترغیب وی برای پرداختن به کارهای خوب خواهد شد. یادآوری خوبی های دیگران نیز اهمیت بسیار زیادی دارد. اما اگر ابتدا خوبی های خود را یادآور شویم ذهن آزاد خواهد شد و در برابر یادآوری این خاطرات از خود مقاومتی نشان نخواهد داد.

یادآوری نیکی های دیگران باعث می شود تا احساس کنیم که مورد محبت دیگران قرار گرفته ایم. اگر در خاطرات خــود هیچ خوبی از سوی دیگران را به یاد نیاوریم، باید به خود هشدار دهیم که مبادا بسیار منفی گرا شده و خوبی های دیگران را نادیده گرفته باشیم. این تمرین در وهله بعدی باعث می شود تا فــرد احساس سودمند بودن را تجربه کند و در زمان خشم تسلیم تفکرات منفی خود نشود. با یادآوری خوبی های خود و دیگران در فرد نوعی آگاهی ایجاد می شود. هیچکس مایل نیست فردی را که در حق او خـــوبی کرده آزار دهد. به همین دلیل یادآوری خـــوبی های دیگران مانع آن می شود تا در موارد خشم دست زدن به هر کاری را برای خـــود مجاز بدانیم.

تمرین چهارم:

به نکات مثبت زندگی خود بیاندیشیم. یادآوری نکات مثبت باعث می شود تا فرد نقاط قــوت شخصیت خود را شناسایی کند و به تقویت آنها بپردازد و نیز پس از شناخت نقاط ضعف خود در صدد اصلاح آنها برآید. انسان ها آفریده شده اند تا نقاط ضعف شخصیت خود را اصلاح کنند و به کمال دست یابند. برای اصلاح نقاط ضعف شخصیت خود می توان از یادآوری خوبی ها و نقاط قوت شخصیت خویش به عنوان ابزاری مطمئن بهره گرفت. در این تمرین مدت محدودی از طول روز، برای مثال ۱۰ دقیقه را در نظر می گیریم و نکات مثبت زندگی خود را روی کاغذ می آوریم. ما بینایی داریم، شنوایی داریم، سلامتی داریم، همسر و فرزندانی خوب داریم، این ها همگی از نکات مثبت زندگی ما هستند.

برای دیدن نقاط مثبت باید با ذره بین مثبت نگاه کـــرد. هنگامی که انسان به نقاط مثبت زندگی خود می اندیشد، می آمـــوزد که چگونه ناملایمات زندگی را تحمل و بر طرف کند. به بیان دیگر می توان با نیروی حاصل از نقاط مثبت نیروی نقاط منفی را خنثی یا حتی به مثبت بدل کرد. این تمرین به آن معنی نیست که شخص با فریب دادن خود نکات منفی زندگی اش را نبیند، بلکه هــــدف از تمرین تقویت این توانایی است که تنها به دیدن نقاط منفی اکتفا نکنیم. این تمرین امید و حس اعتماد به نفس را در ما قوت می بخشد.

تمرین پنجم:

باید در زندگی خود نوعی ایمان ایجاد کنیم. با این کار در سختی ها به تکیه گاهی مطمئن تمایل پیدا می کنیم. در غیر این صورت به اطرافیان خود تکیه خواهیم کرد. از  آنجایی که آنان نیز همانند خود ما افرادی کامل نیستند نمی توانند مـایه آرامش و تکیه گاهی مناسب بـرای ما باشند. برخورداری از اعتماد و تکیه گاهی مطمئن به انسان این امکان را می دهد تا مشکلات ذهنی خود را به گونه ای مثبت حل و فصل کند. هدف از تمامی این تمرین ها این است که نیروی عشق را جایگزین نیروی خشم کنیم.

با انجام دادن این تمرین ها فرد باور می کند که می تواند برای دیگران سودمند باشد و به آنان کمک کند. این باور، اعتماد بنفس وی را افزایش خواهد داد. باید توجه داشت که هنگام انجام دادن این تمرین ها نبایستی در ورطه غرور افتاد، تنها باید بـرای دستیابی به اندیشه های مثبت، نقاط مثبت زندگی خود را یادآوری کنیم.  

 

به قلم استاد مایا ماچوه 

 

تمامی حقوق نشر، کپی برداری و استفاده برای وب سایت یوگا پیام مهر محفوظ می باشد. استفاده از مطالب فوق با ذکر منبع و آدرس اینترنتی بلامانع است.

در جریان پاسخ ها قرار گیرید
در جریان
0 Comments
Inline Feedbacks
مشاهده همه نظرها
error: Content is protected !!