سخن از شادی و خنده در یوگا، یاد آور دکتر کاتاریا (Dr.Madan Kataria) و سبک ابداعی ایشان، هاسیا یوگا (Hasya Yoga) است. نخستین بار در سال ۱۹۹۵ میلادی بود كه هندیها تصمیم گرفتند زنجیره خنده را راه اندازی و جشن خنده را در بمبئی برگزار كنند. مراسمی كه «مادان كاتاریا» بنیانگذار حركت یوگای خنده آن را با هدف ایجاد عاطفهای مثبت برای تغییر خویشتن افراد و تغییر جهان به شیوهای صلحآمیز به جریان درآورد.
همه ساله در نخستین یكشنبه ماه می بر مبنای اینكه سالی یكبار اخم و اندوه در تمام دنیا ممنوع شود، روز خنده در سراسر جهان برگزار میشود. جشن گرفتن و بزرگداشت روز جهانی خنده یك مانیفست مثبت برای صلح است و قصد آن بیداری جهانی برای برادری و دوستی از راه خنده محسوب میشود.
یوگا خنده یک تمرین مدرن است که شامل خنده های داوطلبانه طولانی است. این نوع یوگا مبتنی بر این عقیده است که خنده داوطلبانه مزایای فیزیولوژیکی و روانی مشابه خنده خود به خود ارائه میدهد. این کار معمولاً به صورت گروهی و با تماس چشمی و بازیگوش بودن بین شرکت کنندگان انجام میشود.
کاتاریا در اظهارات مقدماتی خود توضیح میدهد که چرا خنده برای بدن مفید است. او میگوید: “وقتی شما شروع به خندیدن میکنید، شیمی وفیزیولوژی شما تغییر میکند، و شانس شما برای تجربه خوشبختی بسیار بیشتر است.” “یوگای خنده چیزی نیست جز آماده کردن بدن و ذهن برای خوشبختی.”
در ادامه کاتاریا توضیح میدهد که خنده دو منبع دارد، یکی از بدن و دیگری از ذهن. بزرگسالان تمایل دارند از ذهن بخندند. وی میگوید: “ما درباره قضیه خنده دار و آنچه که نیست، از قضاوت و ارزیابی استفاده میکنیم.” کودکانی که خیلی بیشتر از بزرگسالان میخندند، منبع خنده شان بدن است. “آنها همه زمان بازی را میخندند. یوگای خنده مبتنی بر پرورش بازیگوشی کودک درون شما است. همه ما یک کودک در درون خود داریم که میخواهد بخندد و بازی کند.
توجه به زمان حال به خوبی در کودکان مشاهده میشود. آنان خود را به طور تمام وقت در حال غرق میکنند و درگیر فعالیّت کنونی میشوند. بدون آنکه از گذشته ناراحت و یا نسبت به آینده نگران باشند! پس، برای شاد زیستن باید مشغول زمان حال شویم و امروز را دریابیم. زیستن در زمان حال به معنی گسترش آگاهی انسان برای دلپذیر ساختن لحظه جاری به جای دور انداختن آن است، تا لحظه لحظه زندگی را واقعاً زنده باشیم، خوشیهای آن را بنگریم و دریابیم و با لمس صحنه های شاد و تأثیر پذیرفتن از آنها، اندوه، ترس و غصه های گذشته و آینده را از خود دور سازیم.
کاتاریا میگوید: “اگر نمیتوانید بخندید، آن را جعلی کنید.” “بدن تفاوت بین خنده واقعی و خنده جعلی را نمی داند.”

شیوه نوین خنده یوگا، با استفاده از تمرین های پرانایاما (تنفس یوگی) آغاز میشود. استفاده از فعالیت های تنفسی در بین تمرین های خنده، به عنوان راهی برای آرامش بدن و ذهن است. یوگا می آموزد که ذهن و بدن آینه یکدیگرند و تنفس، پیوند این دو است. نکته قابل تامل این است که با نفس عمیق، بدن خود را آرام میکنید (ضربان قلب به دنبال انجام تمرین به سرعت کاهش می یابد خون در این وضعیت با اکسیژن تازه شارژ می شود). هنگامی که بدن و ذهن خود را آرام میکنید از زمان حال آگاه تر میشوید. توانایی زندگی کامل و تجربه “اکنون” از اهمیت بالایی برخوردار است زیرا تنها لحظه ای است که می توانیم شادی را تجربه کنیم. حضور در حال حاضر، ما را از پشیمانی های گذشته و نگرانی های آینده رها میکند و ما را قادر میسازد تا از لحظات ساده لذت ببریم.
تعریف فرهنگ لغت انگلیسی از “خوشبختی” ساده است: “وضعیت شاد بودن”. ویکتور هوگو گفته است: «سراسر عمر ما تلاشی است پیوسته برای دستیابی به کامیابی و سعادت، در حالی که خوشبختی، همین لحظه ای بود که به آن می اندیشیدیم».
به گفته برخی محققان، خنده واقعی، نشان دهنده وضعیت درونی، شادابی و سرگرمی افراد است. مطالعات نشان میدهد که تعریف شادی از شخصی به شخص دیگر متفاوت و به میزان رضایت افراد از زندگی وابسته است. ۴۰% شادی هر فردی، به نگرش شخصی او بستگی دارد. ۵۰% تحت تاثیر ژنتیک و ۱۰% از عوامل و شرایط محیطی تاثیر می پذیرد.
بعضی ثروت و رفاه را عامل شادی میدانند در حالیکه مال به تنهایی فقط زینت زندگی است! عده ای بر این باورند که تجربه نکردن سختی ها باعث شادی است در حالیکه غلبه بر چالش های زندگی حال خوشی را ایجاد میکند که باعث میشود انسان باور کند قهرمان زندگی خود است.
کسانی که در زندگیشان سختی هایی را تجربه کرده اند شادتر از دیگرانند چون تلاش هایی که برای رهایی از آن سختی انجام دادند بعنوان یک افتخار در ذهنشان ثبت میشود. این گونه چالش ها به ما کمک می کند تا هویتمان را پیدا کنیم و به ارزشمندی خود بیشتر پی ببریم. ایمان به توانایی های فردی باعث شادی است.
شاد زیستن یک تصمیم است. تصمیمی خردمندانه که در آن تمامی مصائب و سختی ها به منزله تجربه های ارزشمند قلمداد میشود. شادی مهارتی است که با تمرین قابل دستیابی است. شادی یک انتخاب است.
چنانچه حضرت مولانا می فرمایند: “مرا عهدیست با شادی که شادی زان من باشد.”
بعضی از شادی ها از لحاظ زمانی گذرا هستند، یعنی انسان را بمدت کوتاهی شاد نگه میدارند و بعد از بین می روند مانند بیشتر شادی هایی که از طریق عوامل مادی بدست می آیند. اما بعضی از شادی ها پایدار هستند و به راحتی از انسان جدا نمی شوند. فردی که معتقد و با ایمان است و از این منظر به فکر راه حل مشکلات بوده و به خدمت به دیگران باور دارد این فرد با شادی پایداری همراه است که از بین رفتن شادی او فقط بستگی به تغییر نگرش او دارد.
هنر شاد بودن مستلزم توانایی خندیدن به مشکلات در کوتاهترین زمان پس از وقوع آنهاست. انسانهای شاد از دیدن روی سکۀ نا امیدی، یا نگرش به غصه و اندوه زندگی پرهیز میکنند.
برای شاد بودن چه کار کنیم؟

Trouble knocked at the door, but, hearing laughter, hurried away
BENJAMIN FRANKLIN
- سفرکنید، دور شدن از مشکلات روزمره و رهسپار شدن به دیاری دور از غوغای هر روز، تغییر آب و هوا و تنوع در زندگی شادی بخش است.
- دیگران را شاد کنید. یکی از راه های شادی که شاید کمتر به آن پرداخته میشود شاد کردن دیگران است دوستان و اطرافیانتان را با دیدار، ارسال ایمیل، اهدای گل و هدایای کوچک، حتی با تشکری ساده شاد کنید. چنانچه شاعر میفرماید:
شاد بودن هنر است شاد کردن هنری والاتر گر به شادی تو دلهای دگر گردد شاد
- زمانیکه شاد هستید از تمام حواستان برای درک آن لحظه استفاده کنید. به تمام جزییات آن تجربه شاد دقت کنید. بگذارید لحظات شادی طولانی شوند و به اصطلاح کش بیایند. سریع حال خوبتان را ترک نکنید.
- تجربه های شادتان را با دوستان و عزیزانتان به اشتراک بگذارید.
- ایجاد معنا و مفهوم در زندگی و داشتن هدف در تمام سنین باعث شادی است. این معنا و مفهوم برای هرکس و در هر سنی متفاوت است. برای یک نفر از طریق انتخاب کاریست که به او رضایت و لذت میدهد. برای عده ای مشارکت در بازی ها و مسابقات است. برای عده ای در بزرگ کردن فرزندشان و برای عده ای شادی در ارتباط با خدا و کسب راه های معنوی معنا پیدا میکند.
- کارها و اهدافی را انتخاب کنید که با ارزشهای درونی تان منطبق باشد.
- قدرت شکر گذاری در ایجاد حال خوش و شادی را دست کم نگیرید .
- برای خانواده و دوستانتان وقت بگذارید.
- به فعالیتهای مراقبه ای و ذهن آگاهی بپردازید.
مسری بودن خنده
گاهی انسان از خنده دیگری میخندد بدون این که بداند شخص مقابل به چه علت می خندد، سرایت خنده از یکی به دیگری بدین سبب است که صدای خنده دیگران بخشی از مغز انسان را فعال میکند و این فعالیت به طور ناخودآگاه لبخند را برای انسان به ارمغان می آورد.
مردم موفق در حوزه های متعدد زندگی از جمله: ازدواج، دوستی، درآمد، عملکرد کار، و بهداشت خوشحال تر هستند.

شادی نور است. شادی زیبایی است. شادی سلامتی و خوبی است.
موفقیت های اجتماعی افراد شاد
- دوستان بیشتر و سیستم پشتیبانی بهتری دارند.
- برای امور خیریه بیشتر داوطلب میشوند و بیشتر به امور خیریه کمک میکنند.
- تأثیر مثبتی بر دیگران دارند و آنها را به سمت خوشبختی تشویق میکنند.
- در گفتگوهای عمیق تر و پرمعناتر شرکت میکنند.
- به جای اینکه به دیگران حسادت کنند، از آنچه دارند راضی و خوشحال هستند.
- افراد شاد مولد و خلاق تر هستند و این تأثیر برای همه کسانی که احساسات مثبت دارند تجربه میشود.
خنده درمانی (اثرات مفید خنده بر سلامت)
صد بار در روز بخندید! خنده سلامتی میآورد.
😆 نقش درماني دارد آن قدر که در بيمارستانهاي امروز اتاق خنده طراحي شده است.
😆 موجب کاهش هورمونهای استرس زا و افزایش هورمونهای سلامتی میشود.
😆 باعث آزاد سازی احساسات میگردد و احساس آرامش را برقرار میکند.
😆 باعث هشیاری و از بین برنده گیجی و حواس پرتی است.
😆 گنجایش ریه را بالا میبرد و باعث میشود اکسیژن بیشتری وارد خون شود.
😆 هورمون سروتونين و اندرفین را افزايش داده احساس سرخوشي ايجاد مينمايد.
😆 باعث افزايش هورمون کورتيزول شده، ايمني بدن را در برابر بيماريها زياد مينمايد.
😆 میزان قند خون وکلسترول خون را کاهش ميدهد.
اثرات روانی خنده
😆 خندیدن و شادی میتواند اثر شگفت انگیزی در مقابله با احساسات مخرب زندگی مانند استرس و خستگی داشته باشد. شادی میتواند استرس را کاهش دهد و فعالیت سلولی سالم را تشویق کند که احساس سبکی و لذت بردن از زندگی را در انسان تقویت میکند.
😆 کوتاهترین مسیر میان دو فرد است.خنده پيامي زيبا دارد و آن اين است «به سوي من بياييد».
😆 دید مثبت به زندگی را افزایش میدهد.
😆 باعث دور شدن احساسات منفی است.
😆 «محبوبيت» و «جذابيت» ايجاد ميکند.
😆 زبان مشترک همه جهانيان است.
😆 تقویت کننده روح و روان و باعث تسکین درد ، غم و اندوه می باشد.
😆 یك تمدد اعصاب و تكنیك تن آرامی رایگان و آسان است.
😆 خنده شادي مي آورد همان طور که شادي خنده ميآورد.
😆نقش خنده درکلاس هاي درسي و آموزشي فوقالعاده است و باعث تقویت قدرت یادگیری و تمركز میگردد.
اثرات جسمي خنده
😆 صورت را زيبا ميسازد.
😆 سن فرد را کمتر نشان ميدهد.
😆 منجر به طول عمر میشود.
😆 تعداد ضربان قلب (HR) را کاهش ميدهد که در سلامتي موثر است.
😆 خنده با بازدم انجام ميشود و اين کار باعث ميگردد CO2 از خون خارج شده و پوست را شفاف ميکند.
😆 در پيشگيري از سکته قلبي و سکته مغزي بسيار موثر است.
😆 خنده (دويدن بيحرکت) نام گرفته است و به اين دليل افراد لاغر را چاق و افراد چاق را لاغر ميکند.
😆 باعث ميشود که به دندانهايمان بيشتر توجه کرده در نظافت آنها بکوشيم.
😆 خنده زياد، مشکل کار اندام شناسی (Physiology) ايجاد نميکند چرا که خنده زياد باعث ريزش اشک از چشم ميشود و اين نوعي مکانيسم جبراني يا دفاعي است که فشار خون مغزي را کاهش ميدهد.
😆 بر خلاف تصور عموم چروک صورت را از بين ميبرد. ولي (اخم) چين و چروک صورت را زياد ميکند.
😆 تحمل دردهاي جسمي را آسانتر ميسازد.
😆 باعث رفع خستگي ميشود.
😆 کالری سوز است.
😆 خنده آن قدر مهم است که عکاسان ميگويند: لطفاً لبخند بزنيد.
😆 ببینید خندیدن چقدر خوب است!
سخن آخر
بین سلامتی وشادی رابطه قوی ای وجود دارد! وقتی افراد شاد سالمتر هستند، روابط بهتری برقرار میکنند، راحت تر دوست میشوند و موفقیت بیشتری در زندگی پیدا میکنند، میتوان فهمید که چرا شادی و سلامتی ارتباط دارند.
ما در این مقاله فقط برخی از مهمترین فواید خنده را به شما معرفی کردیم و باید اعتراف کنیم که تمام فواید خنده محدود به این مقاله نمیشود، زیرا کارشناسان هرروز فواید جدیدی از خندیدن کشف میکنند که باور کردنی نیست. خنده ارزانترین دارو برای درمان بیماریهای روحی و جسمی است. پس چرا در استفاده از این دارو خساست کنیم؟ البته همیشه برای خندیدن و خنداندن دقت کنید استفاده از خنده با هدف بهرهمندی از فواید اجتماعی آن، باید با رعایت آداب معاشرت و عرف جامعه همراه باشد. موقعیت خندیدن را در نظر داشته باشید و در هر مکانی و هر زمانی نخندید.
شاد باشید و دیگران را در آن سهیم کنید. برای اینکه شادی شما در گذر زمان از بین نرود خود را با دیگران مقایسه نکنید و در مشکلات قدیمی خود به جستجو نپردازید.
گردآوری و تنظیم: گروه مترجمین پیاممهر
منابع: اینترنت، Memorize Academy